तुम्हाला कधी असं वाटलंय का, की तुम्ही खरंतर कोण आहात हे तुम्हालाच ठाऊक नाही? मी म्हणजे, दररोजच्या झटपटीत, नेहमीच्या ढोंगबाजीत, आपण स्वतःला विसरूनच जातो. माझ्या बाबतीत हेच घडलं होतं. मग मी काढलेला प्रत्येक प्रवास माझ्यासाठी एक नवा जीवनाचा अनुभव ठरला. त्याने मला माझ्या स्वतःची ओळख करून घ्यायला मदत केली. खरं तर, प्रवासाने मला माझी ओळख करून घेतली आणि माझ्या आत्मसाक्षात्कार चा मार्ग मोकळा केला.
आपण सगळे एका ‘बॉक्स’ मध्ये जगत असतो. घर, नोकरी, समाजाच्या अपेक्षा. हा बॉक्स आपल्याला सुरक्षिततेची भास करवतो, पण त्याच बंदिस्त जागेतून आपले खरं स्वरूप दडलेलं राहतं. मी एक दिवस ठरवलं, की या बॉक्सच्या बाहेर पाहायचं. आणि मग सुरु झाला माझा आत्मशोध.
पहिला मोठा प्रवास म्हणजे एकट्याने हिमालयात जाणं. लोक म्हणत होते, “एकटी जाशील? धोकादायक नाही का?” पण माझ्या मनात होतं, “जर का मी स्वतःला शोधायचं असेल, तर एकटेपणाचा सामना केलाच पाहिजे.”
एकटेपणा शिकवतो तुझी किंमत
एकट्या प्रवासात सगळ्यात मोठी गोष्ट म्हणजे तुला तुझ्याशीच बोलायला भाग पाडलं जातं. तिथे कोणी नसतं तुझ्या निर्णयांची शाबासकी देणारं, निंदा करणारं किंवा मार्गदर्शन करणारं. तू एकटाच. हे एकटेपणं सुरुवातीस भीतीदायक वाटतं. पण मग तेच तुझा सर्वात मोठा गुरु ठरतं.
- स्वतःचे विचार ऐकायला शिकणे: दिवसभरातले हजारो विचार मनात येतात आणि जातात. एकटं असताना तुला ते सगळे ऐकायला, समजायला मिळतात.
- निर्णय क्षमता वाढणे: पुढचं गाव किती लांब? आज रात्र कुठे विसावायचं? हे सगळे छोटे-मोठे निर्णय तू स्वतः घ्यायचे असतात. हेच तुझं आत्मविश्वास वाढवतं.
- स्वतःची कंपनी आवडणे: जेव्हा तुला तूच आवडू लागतोस, तेव्हा समजलं जातं की वैयक्तिक विकास ची खरी सुरुवात झालीय.
एका अभ्यासानुसार, ७५% लोकांना असं वाटतं की एकट्या केलेला प्रवास त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात महत्त्वाचा जीवनाचा अनुभव ठरला.
अनोळखी लोक तुझे आयुष्य बदलतात
प्रवासात तू भेटतोस अशा लोकांशी ज्यांच्याशी तुझा पुढच्या आयुष्यात कधीच संबंध येणार नाही. पण त्यांच्याशी केलेल्या दहा मिनिटांच्या गप्पांमध्येसुद्धा तुला एखादा अमूल्य धडा मिळतो.
मला आठवतं, एका छोट्या गावात एक वृद्ध आजी भेटली होती. तिने मला एका साध्या चहाच्या बाटलीसाठी आपल्या घरी नेऊन चहा पाजला. तिच्या हसऱ्या चेहऱ्यावर समाधान होतं. तिथे मला कळलं, आनंद म्हणजे भौतिक गोष्टींवर अवलंबून नसतो. हा धडा कोणत्याही पुस्तकात नव्हता.
प्रवासाने मिळालेले तीन मोलाचे धडे:
- लवचिकता: गाडी चुकली, हवामान खराब झालं, पैसे कमी पडले. अशा प्रसंगी तू कसं adjust करतोस हेच तुझी खरी ताकद दाखवतं.
- कृतज्ञता: घरातल्या साध्या गोष्टींची, आई-वडिलांची किंमत प्रवासातूनच खरोखर कळते.
- साधेपणा: एका खोलीचं घर, दोन जोडी कपडे आणि एक पाठलाग करणारं स्वप्न. हेच खरं संपन्नपण.