ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਸ ਇੱਕ ਸੂਟਕੇਸ ਚੁੱਕ ਕੇ ਨਿਕਲਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਦੀਵਾਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਨਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਅਨੁਭਵ ਸੀ। ਸੱਚ ਕਹਾਂ ਤਾਂ, ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਕਰਨ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ‘ਤੇ ਸਟੈਂਪ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਗਵਾਏ, ਬਲਕਿ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ਼ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਮਿਟ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡੇ। ਇਸਨੇ ਮੇਰੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਹੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ, ਮੇਰੀ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੀਕ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।
ਪਹਿਲਾਂ, ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਮੇਰੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ 20-30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹ ਸੋਚ ਗਲਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਮੁਤਾਬਕ, 78% ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਕਾਫੀ ਸੀਮਿਤ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 78% ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸੀ।
ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ
ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਟ੍ਰੇਕਿੰਗ ਯਾਤਰਾ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ‘ਤੇ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਖਾਣਾ, ਬੋਲਚਾਲ… ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਥਾਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਉਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਜੀਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਅਨੁਭਵ ਸੀ।
ਨਵੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ, ਨਵੇਂ ਸਬਕ
ਹਰ ਨਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਸਿਖਾ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੱਚ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਯਾਤਰਾ ਇਕਲੌਤੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਰੀਦਦੇ ਵਕਤ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਧੈਰ್ಯ: ਨਵੇਂ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਢਾਲਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਿੰਮਤੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਧਾਰਨਤਾ: ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਬੈਕਪੈਕ ਨਾਲ ਹਫ਼ਤੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਣ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਲਚਕਤਾ: ਫਲਾਈਟ ਮਿਸ ਹੋਣਾ, ਮੌਸਮ ਖਰਾਬ ਹੋਣਾ… ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਕੋਲ ਸੰ