এইটো কথা ভাবিছেনে কেতিয়াবা? আমি যিখিনি জানো, হয়তো সেইখিনিৰ আধাও সঁচা নহয়। বিশেষকৈ স্তনৰ কেঞ্চাৰ চিকিৎসাৰ বিষয়ে। ডাক্তৰ, হস্পিতাল, ঔষধৰ বিজ্ঞাপনবোৰে আমাক এটা ছবি দেখুৱায়। কিন্তু আচল ছবিখন বেলেগ। আজি আমি আলোচনা কৰিম সেই স্তনৰ কেঞ্চাৰৰ লুকুৱা সত্যবোৰ। ডাক্তৰে কেতিয়াও নকৰা কথাবোৰ। চিকিৎসাৰ আঁৰৰ বাস্তৱতা।
হয়, স্তনৰ কেঞ্চাৰৰ বিষয়ে কথা বহুত হয়। কিন্তু স্তনৰ কেঞ্চাৰৰ চিকিৎসাৰ বাস্তৱতা কি? সঁচাকৈয়ে কি লুকাই ৰখা হৈছে স্তনৰ কেঞ্চাৰৰ চিকিৎসাৰ বিষয়ে? এইটোৱেই আজিৰ আলোচনাৰ মূল কথাখিনি।
মই এগৰাকী ৰোগীক মনত পেলাওঁ। তেওঁৰ নাম আছিল ৰীতা। তেওঁক কৈছিল, “চিকিৎসাৰ পিছত মোৰ জীৱনটোৱেই সলনি হৈ গ’ল। কিন্তু সেই সলনিৰ বিষয়ে কোনেও আগতেই একো নক’লে।” এই কথাষাৰে মোক ভাবিবলৈ বাধ্য কৰিলে। আমাৰ চিকিৎসা ব্যৱস্থাই ৰোগীক ‘সাৰিব’ বুলি কয়। কিন্তু ‘সাৰি যোৱা’ৰ পিছৰ জীৱনটোৰ বিষয়ে নকয়।
১. “সফল চিকিৎসা”ৰ আঁৰৰ সত্য : শাৰীৰিক মূল্যটো
অপাৰেচন, কীম’থেৰাপী, ৰেডিঅ’থেৰাপী। এইবোৰ কেঞ্চাৰ চিকিৎসাৰ সাধাৰণ ধাপ। কিন্তু প্ৰত্যেকটো ধাপে শৰীৰত কি কৰে? ডাক্তৰে হয়তো কয়, “কিছু পাৰ্শ্বক্ৰিয়া হ’ব পাৰে।” কিন্তু এই ‘কিছু’ৰ অৰ্থ কি?
- কীম’ৰ পিছৰ দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰভাৱ: হৃদযন্ত্ৰ দুৰ্বল হ’ব পাৰে। স্মৃতিশক্তি কমিব পাৰে (‘কীম’ ব্ৰেইন)। স্নায়ুৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে।
- শৰীৰৰ ইমিউনিটি: চিকিৎসাই কেৱল কেঞ্চাৰ কোষ নাশ নকৰে। সুস্থ কোষবোৰো নাশ কৰে। গতিকে ৰোগী বহুত দিনলৈকে সাধাৰণ ঠাণ্ডা-কাহতো ভুগিব পাৰে।
- এটা তথ্য: গৱেষণা মতে, কীম’থেৰাপী লোৱা মহিলাৰ প্ৰায় ৭৮%-এ দীৰ্ঘদিন ধৰি ভাগৰুৱা অনুভৱ কৰে। ই কেৱল শাৰীৰিক নহয়, মানসিকো।
চিকিৎসা আৰম্ভ কৰাৰ আগতে এইবোৰৰ বিষয়ে স্পষ্টকৈ কোৱাটো নহয় নেকি? কিন্তু বহুত সময়ত নকয়। কাৰণ, “ৰোগী ভয় খাই যাব” বুলি ভাবে।
২. মানসিক আৰু সামাজিক যন্ত্ৰণা : যিটো প্ৰেচ্ক্ৰিপশনত নাথাকে
স্তন কাটি পেলোৱা হ’ল। বা ৰেডিঅ’থেৰাপীৰ বাবে চুলি সৰি গ’ল। এইবোৰৰ মানসিক আঘাতটোৱেই পৃথক। কিন্তু চিকিৎসালয়ত ইয়াৰ বাবে মানসিক পৰামৰ্শ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কিমান?
স্তন মহিলাৰ শৰীৰৰ এটা পৰিচয়। সেই পৰিচয়ৰ অংশ এটা হেৰুৱালে মানসিকভাৱে ভাঙি পৰাটো স্বাভাৱিক। সমাজে কেনে চায়? স্বামী বা পৰিয়ালে কেনে চায়? এই ভয়বোৰক সন্মুখীন কৰিবলৈ ৰোগীক একেবাৰে অকলে এৰি দিয়া হয়।
কিয় লুকুৱাই ৰখা হয়?
মনস্তাত্ত্বিক সহায়ৰ বিষয়টো চিকিৎসাৰ ‘এক্সট্ৰা’ হিচাপে দেখা হয়। মূল চিকিৎসাৰ বিলত ইয়াৰ স্থান নাথাকে। গতিকে ইয়াক গুৰুত্ব দিয়া নহয়। কিন্তু এটা গৱেষণাই দেখুৱাইছে, যিসকল ৰোগীয়ে মানসিক সমৰ্থন পায়, তেওঁলোকৰ চিকিৎসাৰ ফলাফল প্ৰায় ৩০% ভাল হয়। তথাপিও এই কথাটো মুখ্য আলোচ্য বিষয় নহয়। এইটোৱেই এটা ডাঙৰ স্তনৰ কেঞ্চাৰৰ গোপন সত্য।
৩. আৰ্থিক ধ্বংস : চিকিৎসাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰহস্য
চিকিৎসাৰ খৰচৰ বিষয়ে ডাক্তৰে সাধাৰণতে এটা মুঠ অংক কয়। কিন্তু ইয়াৰ লগত জড়িত আন খৰচবোৰৰ বিষয়ে নকয়। যেনে:
- ঘন ঘন হস্পিতললৈ যোৱা ভ্ৰমণ খৰচ।
- বিশেষ খাদ্য, পোষাকৰ খৰচ।
- চিকিৎসাৰ সময়ত কামৰ পৰা বিৰতি। আয় হ্ৰাস।
- পৰিয়ালৰ আন সদস্যৰ যত্নৰ খৰচ।