જરા યાદ કરો, દાદી-નાનીની રસોડાની સુગંધ. ખાસ કરીને, ગરમ રોટલી પર લગાડેલા ઘી ની સુગંધ. આજના ફિટનેસ-ઓબ્સેસ્ડ યુગમાં, આ પરંપરાગત ઘીને ઘણીવાર ‘ફેટનો ગુનેગાર’ ઠરાવવામાં આવ્યું. પણ ખબર છે? એ જ શુદ્ધ ઘી હવે સુપરફૂડ તરીકે પાછું ફરી રહ્યું છે. હા, ઘી : પરંપરાનું સુપરફૂડ, આધુનિક ભારતીય આહારમાં વળતો પાછો એ કોઈ કલ્પના નથી, એ સાચો ટ્રેન્ડ છે. આપણા ભારતીય આહારનો પાયો ફરી એની જ ઓર ભેળવી રહ્યો છે.
મને એક ક્લાયન્ટની યાદ આવે છે. તેણે વર્ષો સુધી ઘીને ‘નો’ કહ્યું હતું. પણ પછી એને થાય છે કે પાચનની સમસ્યા અને લગાતાર થાક. જ્યારે એણે ફરી થોડું ઘી શરૂ કર્યું, ત્યારે જ એને અહેસાસ થયો કે શરીરને ક્યા ફેટની જરૂર હતી. એક અલગ જ એનર્જી આવી ગઈ! આખરે, આપણી પરંપરા હંમેશા કંઈક કારણે જ હોય છે, છે ને?
તો ચાલો, આપણી દાદીની આ ‘મેજિક પોટન’ ની અંદર ઝાંખી કરીએ. એ ફક્ત સ્વાદની વાત નથી. એ તો સંપૂર્ણ પોષણનો ખજાનો છે.
ઘી એટલે શું? ફક્ત માખણ નથી, એ તો સાઈન્સ છે!
ઘણા લોકો વિચારે છે કે ઘી એ ફક્ત ઓગાળેલું માખણ છે. પણ એ તો એક સૂક્ષ્મ પ્રક્રિયા છે. શુદ્ધ દૂધના માખણને ધીમા આંચ પર ઓગાળવામાં આવે છે. પાણી બાષ્પ બની ઊડી જાય છે અને દૂધના ઘન ભાગ નીચે બેસી જાય છે. જે શુદ્ધ, સોનેરી પ્રવાહી ઉપર રહે છે, એ જ શુદ્ધ ઘી છે. એમાંથી લેક્ટોઝ અને કેસીન દૂર થઈ જાય છે, એટલે જ ઘીને ડેરી-ઇન્ટોલરન્ટ લોકો પણ ખાઈ શકે છે.
ઘીના ફાયદા: જે સાઇન્સ પણ માને છે
હવે આવીએ મુખ્ય મુદ્દા પર – ઘી ના ફાઇદા. એ ફક્ત ‘ગરમ’ નથી કરતું, એ તો ચમત્કાર કરે છે.
- પાચનતંત્રનો મિત્ર: ઘીમાં બટાઇરિક એસિડ હોય છે. એ આંતરડાની દીવાલને પોષે છે અને પાચન સુધારે છે. સવારે ખાલી પેટ એક ચમચી ઘી ખાવાથી કબજિયાત દૂર થાય છે.
- એનર્જીનો પાવરહાઉસ: એમાં MCTs (મીડિયમ-ચેઈન ટ્રાઈગ્લિસરાઈડ્સ) હોય છે. એ લીવરમાં જઈ સીધો એનર્જીમાં રૂપાંતરિત થાય છે. ફેટ સ્ટોર નથી થતો. એટલે જ વર્કઆઉટ પહેલાં ઘી ખૂબ ફાયદાકારક છે.
- સ્કિન અને હેરનો સીક્રેટ: આપણા પૂર્વજો એનો ઉપયોગ બાહ્ય રૂપે પણ કરતા હતા. એમાં વિટામિન A, D, E, K હોય છે જે ત્વચા અને વાળને પોષણ આપે છે. અંદરથી ખાવાથી પણ ચમક આવે છે.
- ઇમ્યુનિટી બૂસ્ટર: એ એન્ટિ-ઑક્સિડન્ટથી ભરપૂર છે. શરીરમાં સોજો ઘટાડે છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે.
એક સ્ટડી તો એવી છે કે નિયમિત ઘી ના સેવનથી HDL (ગુડ કોલેસ્ટ્રોલ) નું પ્રમાણ