अरेरे, आजकालच्या या गर्दीत, धावपळीत आयुष्यात कधी कधी वाटतं का, की सगळंच कसं नकारात्मक वाटू लागतं? तुमच्या मनातही असे सकारात्मक विचार येण्याऐवजी चिंतेचे ढग जमले आहेत का? तर ही भावना एकट्या तुमच्याच नाही. पण चांगली बातमी अशी, की सकारात्मक विचार कसे वाढवायचे हे शिकता येते. होय, तुम्ही तुमच्या मनाची सवय बदलू शकता. ही एक कला आहे, जी तुमचे संपूर्ण मानसिक आरोग्य सुधारू शकते. चला, मग जोपासूया सकारात्मकता आणि शोधूया सकारात्मक राहण्याच्या पद्धती.
मी एका मित्राला ओळखतो, जो नेहमी ताणतणावात असायचा. त्याने छोट्या छोट्या गोष्टींवरून मोठ्या समस्या निर्माण केल्यात. मग एक दिवस त्याने ठरवलं, की आता बदल घडवायचा आहे. त्याने सुरुवात केली फक्त एका साध्या गोष्टीपासून – रोज संध्याकाळी ५ मिनिटं शांत बसून आज झालेल्या एका चांगल्या गोष्टीबद्दल विचार करणे. काही महिन्यांतच त्याच्या व्यक्तिमत्त्वात प्रचंड बदल दिसू लागले. त्याची ही कहाणी सांगते, की प्रयत्न सुरू ठेवा, परिणाम नक्की येतील.
तुम्हाला माहीत आहे का? संशोधन सांगते, की जे लोक जाणीवपूर्वक सकारात्मक विचार करतात, त्यांच्यात तणावाची पातळी जवळपास ३०% ने कमी असते. म्हणजेच, सकारात्मक राहणे हे केवळ भावनिक नसून, ते तुमच्या शारीरिक आरोग्यासाठी देखील फायदेशीर ठरू शकते.
तुमच्या मनाची सवय बदलण्यासाठी सोपे पायऱ्या
बरं, मग सुरुवात कुठून करायची? घाबरू नका, हे काही अवघड नाही. छोट्या छोट्या पावलांनी मोठे बदल घडवता येतात. ह्या काही सोप्या पद्धती तुम्हाला मदत करू शकतात.
१. कृतज्ञता जपा (Practice Gratitude)
रोज रात्री झोपायच्या आधी, दिवसभरातल्या तीन गोष्टी लिहा ज्यासाठी तुम्ही आभारी आहात. हे काही मोठं असायलाच नको. “आज चहा छान झाला” असा छोटासा मुद्दा सुद्धा चालेल. ही सवय तुमचं लक्ष नेमकं कुठे आहे ते बदलते. तुम्हाला कमी झालेल्या गोष्टींऐवजी, तुमच्याकडे असलेल्या गोष्टी दिसू लागतात.
माझ्या एका क्लायंटने हे सुरू केलं. फक्त दोन आठवड्यांत तिचं म्हणणं होतं, “मला कळलं, की माझं आयुष्य खरंतर खूप समृद्ध आहे, मी फक्त ते पाहायचं बंद केलं होतं.”
२. नकारात्मक विचारांना आव्हान द्या (Challenge Negative Thoughts)
तुमच्या मनात “मी हे करू शकत नाही” असा विचार आला की, त्याला थांबवा. स्वतःलाच प्रश्न विचारा: “हे खरंच आहे का? याचं काय पुरावे आहेत?” बऱ्याचदा आपल्याला कळत, की हे फक्त आपली स्वतःचीच बनवलेली समज आहे. ही पद्धत चिंता मुक्ती मध्ये खूपच मदत करते.
- उदाहरण: “माझं प्रेझेंटेशन चांगलं जाणार नाही” याऐवजी विचारा, “मी पुरेपूर तयारी केली आहे, आणि मी माझं सर्वोत्तम देणार आहे.”
३. सकारात्मक लोकांत वावरा (Surround Yourself with Positivity)
तुमच्या आजूबाजूला असलेले लोक तुमच्या विचारांवर प्रचंड प्रभाव टाकतात. जे लोक नेहमी तक्रार करत राहतात, त्यांच्यापासून थोडं अंतर ठेवणं शहाणपणाचं आहे. त्याऐवजी अशा लोकांबरोबर वेळ घालवा, जे तुम्हाला प्रोत्साहित करतात आणि तुमच्या आत्मविकास ला हातभार लावतात.
एखाद्या बागेचा विचार करा. जर तुम्ही तिला खत आणि पाणी दिलं नाही, तर ती मरून जाईल. तुमचं मन हे त्या बागेसारखंच आहे. तुम्ही त्यात काय पेरता, तेच ते उगवते.