ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਭੀੜ-ਭੱਜ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸੋਚੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਆਸਾਨ ਉਪਾਅ ਦੱਸਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਜਾਦੂ ਵਰਗਾ ਕੰਮ ਕਰੇ? ਇਹ ਹੈ ਕੁਦਰਤੀ ਸੈਰ। ਸੱਚ ਕਹਾਂ ਤਾਂ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਿਰਫ਼ 20 ਮਿੰਟ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੈਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂਡ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਸੈਰ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਾਭ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਔਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਬਸ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਣਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਾਰਕ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਚੇਹਰਾ ਹੀ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਉਸਦੀਆਂ ਫਿਕਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ 70% ਤੱਕ ਕਮੀ ਆ ਗਈ। ਸੱਚ ਮੁੱਚ, ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਦਾ ਜਾਦੂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਜਾਦੂ-ਟੋਣਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਤੱਥ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਬਾਗ਼ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੀਸੈਟ ਬਟਨ ਦਬਾਉਣ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੋਚਣ ਦੀਆਂ ਲੀਹਾਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਣਾਅ ‘ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਜਾਦੂਈ ਅਸਰ
ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੋਰ ਅਤੇ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਾਡੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਬੀਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਲੈਵਲ ਘੱਟਦਾ ਹੈ: ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਨੂੰ ਤਣਾਅ ਦਾ ਹਾਰਮੋਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਪਾਨੀ ਖੋਜ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਟਹਿਲਣ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪੱਧਰ 16% ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਹਰੀਆਲੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਸ-ਨਸ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਟ੍ਰਾਂਕੁਆਲਾਈਜ਼ਰ ਵਰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰ ਤੋਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਕਲਾਇੰਟ, ਸੀਮਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੇਜਰ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੰਚ ਤੇ 15 ਮਿੰਟ ਦੀ ਸੈਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਇਹ ਮੇਰੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਫੋਕਸਡ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।”
ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹੋ? ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱ