ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਐਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਗੱਲ, ਇੱਕ ਗੀਤ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਵੇ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਕਹਾਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਪਨਾਇਆ। ਪਰ ਫਿਰ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲੱਭਿਆ।
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਾਡੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵੇਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜ਼ ਸਨ। ਲੋਹੜੀ, ਵਿਸਾਖੀ, ਫਿਰ ਭੰਗੜੇ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ… ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਸਤਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਭਜਨ ਕਿਉਂ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੀਤ ਨਹੀਂ, ਬੇਟਾ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੈ।” ਉਸ ਦਿਨ, ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮਝੀ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਨਾ
ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਘਰੇਲੂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ-ਲਿਖਣਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸਿੱਖਣੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਦੋਸਤੋ, ਮੈਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ! 🔥
ਮੈਂ ‘ਓ’ ਅਤੇ ‘ਔ’ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਗਲਤ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ 78% ਲੋਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਚਾਬੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਖਾਣਾ: ਦਾਦੀ ਦੀਆਂ ਰੇਸੀਪੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ
ਜੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਿਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਜਾਨ ਹੈ! ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦੀਆਂ ਰਸੋਈ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੇਸੀਪੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ, ਮਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਅਤੇ ਲੱਸੀ… ਹਰ ਨਿਵਾਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇਹ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਮਝੀ ਕਿ ਹਰ ਮਸਾਲਾ, ਹਰ ਤਰੀਕਾ ਸਾਡੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ