ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ 90 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਕਿਉਂ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ 60 ਵਿੱਚ ਹੀ ਥੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਕਮਾਲ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਸਾਡੇ ਡੀਐਨਏ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸਿੱਖੀਏ।
ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਨ ਕੋਈ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਲਕੀਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਪੀਜੀਨੇਟਿਕਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਡੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਾਡੇ ਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ—ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜੀਨਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਜਾਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਓਗੇ।
ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਡੇਅਲੀ ਰੁਟੀਨ ਬਦਲ ਕੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੂਗਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਾਡੇ ਸੋਚਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਚਕੀਲਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਹਰ ਛੋਟੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਅਸਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਦੌੜਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਲਾਦ ਖਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਲੋਰੀ ਨਹੀਂ ਘਟਾ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਡੀਐਨਏ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹੋ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡੀਐਨਏ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾਓ। ਇਹ ਕੋਈ ਔਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ—ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਾਨੀ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਇਸੇ ਲਈ ਹੀ ਸਹੀ ਆਦਤਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ 30 ਮਿੰਟ ਦੀ ਸੈਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ 20% ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਹਾਂ, ਇਹ ਨੰਬਰ ਅਸਲੀ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਵੀ ਇਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਥੱਲੇ ਦੱਸੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਓ।
ਆਦਤ #1: ਸਵੇਰ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ 10 ਮਿੰਟ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਤੱਥ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧੁ