ક્યારેક જીવન એક ભયંકર રોલરકોસ્ટર જેવું લાગે છે, નહીં? એક પળે તમે શિખર પર હોવ, બીજી જ પળે તમે ખાઈ તરફ ધસી રહ્યાં છો. ખરેખર, આપણે બધા જ મુશ્કેલ સમયનો સામનો કરીએ છીએ. પણ સવાલ એ છે કે કેટલા લોકો તેમાંથી વધારે મજબૂતાઈ સાથે બહાર આવી શકે છે? તમારી માનસિક તાકાત અને સ્થિરતાને કેવી રીતે ઘડવી, એ જ ખરી સફળતાની ચાવી છે. તો, મુશ્કેલ સમયમાં મજબૂત કેવી રીતે બનવું? ચાલો, આપણે એક સાથે શોધીએ.
મારો એક મિત્ર હતો, જેનો બિઝનેસ લોકડાઉનમાં તૂટી પડ્યો હતો. તેણે મને કહ્યું, “એ દિવસોમાં લાગતું હતું કે દિવાલો જ મારી તરફ સંકોડાઈ રહી છે.” ભારે ચિંતા અને અનિશ્ચિતતા. પણ તેણે એક નાનું પગલું ભર્યું: રોજ સવારે 5 મિનિટ શાંત બેસીને શ્વાસ પર ધ્યાન આપવું. એક અભ્યાસ પણ કહે છે કે નિયમિત ધ્યાન કરનાર લોકોમાં તણાવનું સ્તર 30% જેટલું ઓછું હોય છે! એ નાના પગલાએ જ તેની સ્વયં સહાયની શરૂઆત કરી.
આપણું મન એક બગીચા જેવું છે. જો આપણે સકારાત્મક વિચારસરણીના બીજ નાખીએ, તો ફૂલો ખીલે. નકારાત્મક વિચારોની ઘાસચારો છોડીએ, તો જંગલ ઊગે. પ્રશ્ન એ છે કે તમે તમારા માનસિક બગીચાના માળી કેવા છો?
તમારી ભાવનાઓને “ઓળખો”, “દબાવો” નહીં
મજબૂત બનવાનો અર્થ પથ્થર જેવું ઠંડું અને ભાવનાહીન બનવું નથી. બિલકુલ નહીં! એ તો તમારી ભાવનાઓ સાથે સ્માર્ટ રીતે વ્યવહાર કરવાની કળા છે.
- નામ આપો: “હું હમણાં ખૂબ ચિડાયેલો/ચિડાયેલી છું” અથવા “મને ડર લાગે છે” એવું કહી લો. એક રિસર્ચ કહે છે કે ભાવનાઓને નામ આપવાથી મગજનો ભય કેન્દ્ર શાંત થાય છે.
- લખો: એક ડાયરી રાખો. તમે જે અનુભવો છો તે લખી નાખો. એ કચરાપેટીમાં ફેંકવા જેવું છે. ભાર હળવો થઈ જશે.
- એક્સેપ્ટ કરો: “ઓકે, આ સ્થિતિ ખરેખર મુશ્કેલ છે. અને એ ઠીક છે કે હું અસહજ લાગું છું.” આ સ્થિરતાનું પહેલું પાયાનું પથ્થર છે.
મારી એક ક્લાયંટ માધુરીને નોકરી ગઈ ત્યારે તેણે પોતાની લાયબ્રેરીમાં બધી જ ‘રિજેક્શન’ ઈ-મેઈલ્સ પ્રિન્ટ કરીને એક બોક્સમાં ભરી દીધી. એક મહિના બાદ, તે બોક્સ સાથે બગીચામાં ગઈ અને તેને વિધિવત સળગાવી દીધી! એ એક પ્રતીકાત્મક ક્રિયા હતી જેણે તેને આગળ વધવા માટેની માનસિક મુક્તિ આપી.
તમારું “છોટું વર્તુળ” નિયંત્રણમાં લો
સ્ટોઇક ફિલસૂફીમાં એક સુંદર વિચાર છે: ‘વર્તુળોનો નિયમ’. તમારું ધ્યાન બે વર્તુળો પર કેન્દ્રિત કરો.
- અંદરનું વર્તુળ (નિયંત્રણમાં