એક વાત તમે જાણો છો? આજના ડિજિટલ યુગમાં પણ, કેટલીક સત્યો ધૂળ નીચે દટાઈ રહે છે. ખાસ કરીને જ્યારે વાત આવે છે સ્તન કેન્સર અને સ્તન કેન્સર સારવારની. અમને લાગે છે કે બધી કેન્સરની જાણકારી અમારી પાસે છે. પણ શું ખરેખર છે? ચાલો આજે એક કડવા કેન્સર સત્ય પર નજર કરીએ. શું તમને નથી લાગતું કે સ્તન કેન્સરની સારવારમાં છુપાવવામાં આવી રહ્યું છે શું? હા, એકદમ સાચું. ચિકિત્સકો અને ફાર્મા કંપનીઓ કેટલીક મહત્વની વાતો બોલતાં નથી. અને તેની કિંમત રોગીઓને ચૂકવવી પડે છે.
મને એક ક્લાઈન્ટની યાદ આવે છે. તેણીને કેન્સરની સારવાર ચાલુ હતી. તેણી હંમેશા થાક અને માનસિક દબાણની ફરિયાદ કરતી. ડૉક્ટરોનો જવાબ હતો, “આ તો થેરાપીનો સાઇડ ઇફેક્ટ છે.” પણ વાસ્તવિકતા કંઈક બીજી હતી. તેને પૂરી જાણકારી આપવામાં આવી નહોતી. તેના શરીર પર થઈ રહેલી દરેક પ્રક્રિયા વિશે સ્પષ્ટતા નહોતી. આ અંધારામાં રાખવાની પ્રથા ઘણી બધી છે.
આપણે ઘણીવાર ફક્ત “જીત” અને “હાર”ની વાતો સાંભળીએ છીએ. પણ કેન્સર થેરાપીની વચ્ચેનો સફર, તેની માનસિક અને શારીરિક ચુકાદાઓ વિશે ઓછું જ બોલાય છે. દરેક ઇજેક્શન, દરેક સ્કેન પછીની અણધારી અસરો. એ બધું ક્યારેક ડૉક્ટર-રોગીના સંવાદમાંથી ખસી જાય છે. શા માટે? કારણો ઘણા છે.
છુપાવવામાં આવતી પહેલી મોટી વાત: થેરાપી પછીનું જીવન
જ્યારે સ્તન કેન્સર સારવાર પૂરી થાય છે, ત્યારે લાગે છે જીવન પાછું નોર્મલ થઈ ગયું. પણ એ ખરું નથી. થેરાપી પછીનું શરીર એ જૂનું શરીર નથી હોતું. એક સ્ટડી બતાવે છે કે 60% જેટલી મહિલાઓને થેરાપી પછી લાંબા ગાળાની થાક, જોઈન્ટ પેઈન અને મેમરી ઈશ્યુઝ (જેને ‘કેમો બ્રેઈન’ કહે છે) રહે છે. પણ આ વાત પર ઓછું ધ્યાન જાય છે. કારણ? સિસ્ટમ ‘ટ્રીટમેન્ટ કમ્પ્લીટ’ થયું એ જ મુખ્ય લક્ષ્ય માને છે. પછીની સંભાળની ચર્ચા ઓછી થાય છે.
એવું નથી કે ડૉક્ટરો જાણતા નથી. પણ તમામ ફોકસ શરૂઆતના ઈલાજ પર હોય છે. લાંબા ગાળાની સંભાળની પ્લાનિંગ ઘણી વાર ગૌણ બની જાય છે. તમને લાગે છે ના, કે સારવાર પૂરી થઈ એટલે લડાઈ પૂરી? ખરેખર તો, એક નવી લડાઈની શરૂઆત થાય છે. શરીરને પુનઃજોડવાની, માનસને સમજવાની.
ફાયનાન્શિયલ ટોક્સિસિટી: જેની કોઈ વાત નથી કરતું
ચાલો એક કડવી વાત પર આવીએ. પૈસા. કેન્સરની સારવાર ખૂબ જ મોંઘી પડે છે. દવાઓ, ટેસ્ટ, હોસ્પિટલ સ્ટે… બિલ જમા થઈ જાય છે. ઘણાં કુટુંબોની