અરે ભાઈ, ચા-કોફીની ચુસકી લેતા લેતા આ લેખ વાંચો છો ને? 😉 સાચું કહું? આપણે ઘણીવાર રોજિંદા આરોગ્ય જોખમોને એવાં તો હળવાં લઈએ છીએ. પણ એમાંથી જ જીવનશૈલી રોગોનું બીજ રોપાય છે. ચાલો, આજે એક ગેમ ખેલીએ. ૫ દૈનિક આરોગ્ય સમસ્યાઓને ૧ થી ૧૦ના સ્કેલ પર રેન્ક કરીએ. અને અનુમાન કરો કયો ‘નિરુપદ્રવી શોખ‘ ટોચ પર છે? શરમાવાની જરૂર નથી, મેં પણ ઘણા ભુલાવામાં રહ્યો છું!
આપણી દિનચર્યામાં ઘણી એવી વસ્તુઓ છે જે ‘થોડું ખરાબ’ લાગે. પણ એ લાંબા ગાળે શરીરને અંદરથી ખોકરવા લાગે. આરોગ્ય સચેતનની શરૂઆત તો એ જાણવાથી થાય કે ખરેખરનું જોખમ ક્યાં છુપાયેલું છે.
એક અભ્યાસ તો એવો કહે છે કે લોકોના ૭૦% આરોગ્યપ્રદ આદતો નથી હોતી, તેના કારણે જ તંદુરસ્તીની સમસ્યાઓ ઊભી થાય છે. પણ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. આજે આપણે સાથે મળીને જોઈશું, સમજીશું અને સુધારણા પણ લાવીશું.
૫. ખરાબ પોસ્ચર (બેસવાની ઢબ) – રિસ્ક સ્કોર: ૪/૧૦
ઓફિસની ખુરશી પર ઢળકાશ ખાતા બેસવું. સોફા પર આડા થઈને ફોન સ્ક્રોલ કરવો. લાગે છે ને કે આમાં શું જોખમ? પણ શરીરની કમર અને ગરદનને એકદમ નબળી પોઝિશનમાં રાખવી એ લાંબે ગાળે મોટી સમસ્યા છે.
- અસરો: ક્રોનિક પીઠ-દુખાવો, સ્લિપ ડિસ્ક, હેડએક, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ.
- એક આંકડો: WHO ના મતે, મસ્કુલોસ્કેલિટલ સમસ્યાઓનો એક મોટો કારણ ખરાબ પોસ્ચર છે.
- સોલ્યુશન: દર ૩૦ મિનિટે ઉભા થઈને ૨ મિનિટ ચાલો. બેઠા ત્યારે પગ જમીન પર, પીઠ સીધી રાખો.
આ તો હજુ શરૂઆત છે. હવે આગળની ચાર સમસ્યાઓ વધુ રોમાંચક છે.
૪. પ્રોસેસ્ડ ફૂડનો શોખ – રિસ્ક સ્કોર: ૬/૧૦
પેકેટમાંથી કાઢી ખાઈ શકાય એવું ફૂડ. ચિપ્સ, બિસ્કિટ, ઇન્સ્ટન્ટ નૂડલ્સ. સુવિધાજનક લાગે, પણ એમાં છુપાયેલ છે ભારે માત્રામાં શુગર, નમક અને પ્રિઝર્વેટિવ્સ.
- અસરો: મોટાપો, ડાયાબિટીસ, હૃદય રોગનું જોખમ વધારે.
- વાસ્તવિક ઉદાહરણ: મારો એક ક્લાયન્ટ રોજ શામે ૧ પેકેટ ચિપ્સ ખાતો. એક વર્ષમાં એનું વજન ૮ કિલો વધી ગયું અને બ્લડ પ્રેશર પણ શરૂ થયું.
- સોલ્યુશન: ઘરે બનાવેલા સ્નેક્સ તૈયાર રાખો. જેમ કે ભુજિયા, ફળો.
૩. નિદ્રાની કમી – રિસ્ક સ્કોર: ૭/૧૦
“આજે તો ૫-૬ કલાક ઊંઘ પૂરી થઈ જશે.” આ વાક્ય તો આપણે બોલીએ જ છીએ. પણ શરીર અને મગજને રી