तुम्ही कधी विचार केला आहे का, की तुमची एक छोटीशी दैनंदिन सवय तुमच्या हृदयविकाराचं मुख्य कारण ठरू शकते? हो, नक्की. आपण सगळेच अशा काही गोष्टी करतो, ज्यांचा आपल्याला अंदाजही नसतो. पण हीच शांत घातक सवय हळूहळू आपल्या हृदयाला कमजोर करत असते. चला, उलगडा करूया त्या ‘सायलेंट किलर’चा.
तुम्ही लगेच म्हणाल, “अरे, मी तर व्यायाम करतो, जंक फूड कमी खातो.” पण मी सांगतो, की त्याहूनही एक गोष्ट आहे, जी खूप सामान्य वाटते पण काळजीपूर्वक बघितली नाही तर तीच हृदयविकाराचा धोका वाढवू शकते. हीच ती सवय आहे, ज्यामुळे आज जगभरातील मोठ्या संख्येने हृदयविकाराचे झटके येतात.
आता माझ्या एका मित्राचं उदाहरण घेऊ. त्याचं नाव रवी. वय ३८. खूप फिट माणूस. पण एक दिवस अचानक त्याला हलका हलका दुखणं सुरू झालं. डॉक्टरांच्या रिपोर्टने सगळंच हादरून टाकलं – हलका हृदयविकाराचा झटका. कारण? एक नियमित सवयी जी त्याला क्षुल्लक वाटत होती.
ती सवय म्हणजे काय? 😨
ती आहे ‘निष्क्रिय बसणे’ किंवा ‘लाँग होअर्स ऑफ सिटिंग’. हो, अगदी बरोबर. आपण दिवसातून किती तास खुर्चीवर, सोफ्यावर किंवा बेडवर बसून राहतो? तासन्तास. काम करताना, गाडी चालवताना, किंवा टीव्ही पाहताना. माझ्या एका क्लायंटने सांगितलं, “मी तर १० तास ऑफिसमध्ये बसतोच, त्यात २ तास घरी येणं-जाणं.”
हे हृदयरोगाची कारणे ठरू शकते का? हो. एका अमेरिकन हार्ट असोसिएशनच्या अभ्यासानुसार, जे लोक दिवसातून ६ तासांपेक्षा जास्त बसून घालवतात, त्यांच्यामध्ये हृदयविकाराचा धोका ६४% ने वाढलेला असतो. व्वा! आकडा बघून धक्का बसला ना?
हे कसं होतं? म्हणजे… बसण्याने हृदयावर कसा परिणाम होतो? 🤔
जेव्हा आपण जास्त वेळ बसून राहतो, तेव्हा शरीरातील रक्ताभिसरण मंदावते. तुमच्या पायांमधील स्नायूंचं काम थांबतं. यामुळे शरीरातील चरबी आणि साखरेचं प्रमाण वाढतं. थोडक्यात, तुमचं हृदय अधिक मेहनत करायला लागतं.
रवीच्या बाबतीत काय झालं? तो एका सॉफ्टवेअर कंपनीत काम करायचा. रोज सकाळी ९ ते रात्री ९ पर्यंत खुर्चीत खिळलेला. वीकेंडलाही सिनेमा किंवा मैत्रीपूर्ण गप्पा म्हणून सोफ्यावरच. त्यानंतर जिम लावलं, पण ते फार पुरेसं नव्हतं. कारण शांत घातक सवय ही लवकर बदलत नाही. ती शरीराला दीर्घकाळात नुकसान पोहोचवते, अगदी हळूहळू.
या सवयीचे आणखी काही दुष्परिणाम (वाचूनच राहाल!)
- रक्तदाब वाढतो: बसल्यामुळे रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात.
- कोलेस्ट्रॉल वाढतं: शरीरातील खराब कोलेस्ट्रॉल (LDL) वाढतं आणि चांगलं कोलेस्ट्रॉल (HDL) कमी होतं.
- इंसुलिनचं प्रमाण बिघडतं: साखरेच्या पातळीवर परिणाम होतो, ज्यामुळे मधुमेहाचा धोका वाढतो, जो एक मुख्य हृदयविकाराचं कारण आहे.
एका हार्वर्ड अभ्यासानुसार, दिवसातून २ तास जास्त टीव्ही पाहण
