ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି, ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ଯାହାକୁ ଆପଣ ଦିନକୁ ହଜାର ଥର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ତାହା ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ଲମ୍ବା ଆୟୁର ରହସ୍ୟ ହୋଇପାରେ? ହଁ, ଠିକ୍ ପଢୁଛନ୍ତି। ଆମେ ସବୁବେଳେ ଦୌଡ଼ିବା, ଓଜନ ଉଠାଇବା କିମ୍ବା ଯୋଗ କଥା ଭାବୁ, କିନ୍ତୁ ଏକ ମାଂସପେଶୀ ଅଛି ଯାହାକୁ ଆମେ ପ୍ରାୟ ଭୁଲିଯାଉ। ଆଜି ଆମେ କଥା ହେବା ଅଣଦେଖା ମାଂସପେଶୀ ବିଷୟରେ, ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନର ଚାବିକାଠି ହୋଇପାରେ।
ସେଟା କ’ଣ? ଆପଣଙ୍କ ‘ସୋଲିୟସ୍’ (Soleus) ମାଂସପେଶୀ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଗୋଡ଼ର ତଳ ଭାଗରେ ଥାଏ। ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଏହାକୁ ‘କାଫ୍ ମାଂସପେଶୀ’ ଭାବନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଭିନ୍ନ। ଜୀବନ ଶକ୍ତି ବଢାଇବାର ଏହା ଏକ ଗୁପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର। ମୁଁ ନିଜେ ଜାଣିଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବନ୍ଧୁ କହିଲା – “ମୋର ବୟସ ୫୦ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏତେ ଏନର୍ଜି କାହିଁକି?” ସେ ପ୍ରତିଦିନ କେବଳ ଗୋଡ଼ ହଲାଉଥିଲା।
ହୁଏତ ଆପଣ ଭାବୁଛନ୍ତି, “ଆରେ, ଏତେ ସାଧାରଣ କଥା?” କିନ୍ତୁ ବିଜ୍ଞାନ କହେ, ଏହି ମାଂସପେଶୀକୁ ସକ୍ରିୟ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ମେଟାବୋଲିଜିମ୍ ବଢେ, ରକ୍ତ ଶର୍କରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହେ, ଏବଂ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସେ। ଏବଂ ସବୁଠୁ ବଡ଼ କଥା, ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଅଧିକ ଦିନ ବଞ୍ଚିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ। ଆଚ୍ଛା, ଚାଲନ୍ତୁ ଗଭୀରରେ ବୁଝିବା।
ଏହି ‘ଅଣଦେଖା ମାଂସପେଶୀ’ କାହିଁକି ଏତେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ସୋଲିୟସ୍ ମାଂସପେଶୀକୁ ‘ଦ୍ୱିତୀୟ ହୃଦୟ’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। କାରଣ ଏହା ରକ୍ତକୁ ପାଦରୁ ହୃଦୟକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ବସି ରହନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୋଇ ରହନ୍ତି, ଏହି ମାଂସପେଶୀ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ। ଫଳରେ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ଧୀର ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ ଶୀଘ୍ର ଦେଖାଯାଏ।
ଏକ ସାମାନ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା: ଆପଣ ଯଦି ଦିନରେ ୮ ଘଣ୍ଟା ବସି କାମ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ସୋଲିୟସ୍ ପ୍ରାୟ ମରିଯାଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣ ଏହାକୁ ଟିକିଏ ଟ୍ରିଗର୍ କରନ୍ତି – ଯେମିତିକି ଗୋଡ଼ ଉଠାଇବା କିମ୍ବା ପାଦ ହଲାଇବା – ତେବେ ଏହା ଏକ ପୁରା ମେଟାବୋଲିକ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଭାବରେ କାମ କରେ।
ମୁଁ ଜଣେ କ୍ଲାଏଣ୍ଟଙ୍କୁ ମନେ ପକାଉଛି, ଯିଏ ୪୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମଧୁମେହର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ କେବଳ