ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਉਸ ਤਾਕਤ ‘ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਖੋ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਸਖ਼ਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਸਲੀ ਰੈਜ਼ੀਲੀਅਂਸ ਜਾਗਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਅੱਜ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਵੇਲੇ ‘ਚ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ। ਇਹ ਕੋਈ ਜਨਮ-ਜਾਤ ਹੁਨਰ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਮਾਨਸਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੀ ਕਲਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਤਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਢਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਐਸੇ ਹਨ ਜੋ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ? ਉਹ ਆਪਣੀ ਰੈਜ਼ੀਲੀਅਂਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਅਤੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ, “ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਤੋਂ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ/ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ।” ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ‘ਚ ਸਮਝੀਏ।
1. ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਓ ਨਹੀਂ
ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਖ਼ਤ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੁੱਸੇ, ਡਰ, ਜਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। “ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੋ,” ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਵਾਲਵ ਦੇ, ਇਹ ਫਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸਨੇ ਨੌਕਰੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ “ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ” ਰੱਖਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਉਹ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਡਰ ਕਬੂਲ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੀ। ਇਹੀ ਉਸਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੈਜ਼ੀਲੀਅਂਸ 40% ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਕੀ ਕਰੀਏ? ਰੋਜ਼ਾਨਾ 5 ਮਿੰਟ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ, “ਮੈਂ ਅੱਜ ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ/ਰਹੀ ਹਾਂ?” ਕੋਈ ਜੱਜਮੈਂਟ ਨਹੀਂ, ਬਸ ਨੋਟ ਕਰੋ।
- ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਸੋਚੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਕੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਤੈਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
