మీరెప్పుడైనా ఊహించారా.. 90 ఏళ్ల వయసులో ఒక వృద్ధుడు, బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ వచ్చినట్టు లక్షణాలు కనిపించి, హాస్పిటల్లో చేరితే.. కేవలం ఒక సింపుల్ స్కాన్ తో ఆరోగ్యంగా ఇంటికి వెళ్లిపోతాడని? ఇది కేవలం ఒక కల కాదు. ఇది నిజం. మెదడు రక్తనాళం మూసుకుపోవడం అంటే తెలుగులో చాలామంది భయపడతారు. కానీ, న్యూరో ఇమేజింగ్ టెక్నిక్ లో వచ్చిన అద్భుత పురోగతి వల్ల ఇప్పుడు పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. మీరు విన్నారా, అసలు విషయం ఏంటంటే.. ఈ 90 ఏళ్ల వృద్ధుడ్ని ఇంటికి పంపిన సింపుల్ స్కాన్ సీక్రెట్ ఏంటో తెలుసుకోవాలి. ఆ సీక్రెట్ పేరే డిజిటల్ సబ్ట్రాక్షన్ యాంజియోగ్రఫీ (Digital Subtraction Angiography).
నిజానికి, మెదడులో నరాలు, రక్తనాళాలు — వీటి సమస్యలు వచ్చాయంటే చాలు చాలా మందికి భయమేస్తుంది. ముఖ్యంగా పెద్దవాళ్ళ విషయంలో అయితే ఇంకా ఎక్కువ. కానీ ఈ టెక్నాలజీ, వాస్కులర్ స్కాన్ ప్రయోజనాలు చాలా ఎక్కువ. ఈ స్కాన్ ఎలా పని చేస్తుంది, ఎందుకు ఇది ప్రాణాలను కాపాడుతుంది అనేది మనం తెలుసుకోవాలి.
మీరు ఏదైనా పైపు లైన్ లో బ్లాక్ అయిందనుకోండి. ఒక్కోసారి అది కేవలం ఒక చిన్న రాయి వల్ల కావచ్చు. మరికొన్ని సార్లు పెద్ద మట్టి ముద్ద వల్ల కావచ్చు. మెదడులోని రక్తనాళాలు కూడా అంతే. అవి ఎందుకు మూసుకుపోతున్నాయో తెలిస్తే, వాటిని ఎలా అధిగమించాలో కూడా తెలుస్తుంది. ఇంతకు ముందు ఉన్న పరిస్థితులు ఎలా ఉండేవంటే, ఒక స్ట్రోక్ వచ్చిందా అంటే రోగిని నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తూ.. మందులే ఆధారం. కానీ ఇప్పుడు, ఈ డిజిటల్ సబ్ట్రాక్షన్ యాంజియోగ్రఫీ అనే స్కాన్ తో రక్తనాళం యొక్క 3D చిత్రాలు వస్తున్నాయి. అక్కడ ఏ స్థాయిలో బ్లాక్ ఉందో, వెంటనే తెలిసిపోతుంది. ఆ వివరాలతో డాక్టర్లు సులభంగా చికిత్స చేయగలుగుతున్నారు.
నాకు గుర్తుంది, ఒకసారి నా చుట్టాలలో ఒకరు విషాదంగా మాట్లాడారు. వారి అమ్మమ్మకి చిన్న స్ట్రోక్ వచ్చింది. వెంటనే ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్ళారు. కానీ డాక్టర్లు ఏం చేయాలో అర్థం కాక, కేవలం రక్తం సన్నబడే మందులు మాత్రమే ఇచ్చారు. ఆ తర్వాత ఏమైందంటే, ఆమె మాటలు కొంచెం మందగించాయి. జ్ఞాపకశక్తి తగ్గింది. కారణం ఏమిటి? సరైన టెక్నాలజీని వాడకపోవడం. ఇప్పుడుగా, వాస్కులర్ స్కాన్ ప్రయోజనాలు అర్థమయ్యాయి కదా. ముందుగానే స్కాన్ చేసి ఉంటే, ఆ పరిస్థితి వచ్చేది కాదు. సరిగ్గా అందుకే ఈ ఆధునిక పద్ధతి చాలా అవసరం.
ఇక్కడ ఒక విషయం గమనించాలి. సాధారణ MRI లేదా CT స్కాన్ కూడా మెదడు చిత్రాలను ఇస్తాయి. కానీ డిజిటల్ సబ్ట్రాక్షన్ యాంజియోగ్రఫీ ఎక్కువ ప్రత్యేకం. దీనిలో కాంట్రాస్ట్ డై (Contrast dye) అనే ఒక ప్రత్యేక డైని రక్తనాళంలోకి ఇంజెక్ట్ చేస్తారు. ఆ తర్వాత ఎక్స్-రే లు తీస్తారు. డై వల్ల రక్తనాళాలు, ఎక్స్-రే లో స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ఏ భాగంలో డై వెళ్ళలేదో, అక్కడే బ్లాక్ ఉందని అర్థం. ఇంత సులభంగా గుర్తించడం వల్ల, అది బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ నివారణ లో ఒక కీలక అంశంగా మారింది.
