আপুনি জানেনে, মানুহে কান্দোতে প্ৰায় ৮৫% ক্ষেত্ৰত নিজৰ অনুভৱ ভাল পায়? অথচ আমি সদায় কওঁ, “কান্দি নাথাকিবা, বীৰ হোৱা।” সমাজে শিকাইছে আবেগ লুকুৱাবলৈ, কিন্তু কান্দোনৰ উপকাৰিতা বিজ্ঞানে বহুদিন ধৰি প্ৰমাণ কৰিছে। এইটো ভাবিবলৈ অলপ অদ্ভুত লাগে নহয়নে? আবেগিক মুক্তিৰ বাবে আমি কি কৰোঁ — চিঞৰোঁ, কান্দোঁ, নে মনে মনে হাঁহোঁ? প্ৰকৃততে, চিৎকাৰৰ বিজ্ঞান আৰু ইয়াৰ পিছত অহা হাঁহিৰ মাজত এটা গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। চিৎকাৰ এটা, হাঁহি তাৰ পিছত? — এই প্ৰশ্নটোৰ উত্তৰ আমি আজি বিচাৰিম।
মই নিজেও এদিন চেষ্টা কৰিছিলোঁ। অফিচৰ পৰা আহি গোটেই দিনৰ খং, হতাশা — এইবোৰ লৈ মই বাথৰুমত সোমাই এটা ডাঙৰ চিৎকাৰ মাৰিলোঁ। আৰু জানেনে কি হ’ল? তাৰ পিছত মই এনে লাগিল যেন মই এটা বেলুন — যিটো ফুলি ফুলি ফাটিব খুজিছিল, এতিয়া হঠাতে লঘু হৈ গৈছে। সেই অনুভৱটো আচৰিত ধৰণৰ সুন্দৰ আছিল। কিন্তু পিছত ভাবিলোঁ, কেথাৰ্টিক চিৎকাৰ এইটো সঁচাকৈয়ে কি? ই কেৱল মূৰ্খামী নে ইয়াৰ ভিতৰত বিজ্ঞান আছে?
এই প্ৰশ্নটোৰে মই গৱেষণা আৰম্ভ কৰিলোঁ। আচৰিত কথা, বহু মনোবিজ্ঞানীয়ে কয় যে চিৎকাৰ বা কান্দোন — এই দুয়োটাই আমাৰ মগজুৰ বাবে অতি পুৰণি “বাটন”। যেন অতীতৰ কোনো পূৰ্বপুৰুষে বিপদ দেখিলে চিঞৰিছিল, আৰু তাৰ পিছত সকাহ পাইছিল। আজিৰ যুগত এই আবেগিক মুক্তিক আমি বহু সময়ত অৱজ্ঞা কৰোঁ। কিন্তু মানসিক চাপ মুক্ত হোৱাৰ বাবে কি আপুনি কেতিয়াবা ভাবিছে, কান্দোন আৰু হাঁহি — এই দুই বিপৰীতমুখী আবেগ — কেনেকৈ একেলগে কাম কৰে?
আচলতে, এই সম্পৰ্কটো বুজিবলৈ আমি কান্দোনৰ শৰীৰতত্বটো চাব লাগিব। যেতিয়া আপুনি কান্দে, আপোনাৰ চকুৰ পানীত এটা প্ৰটিন থাকে — যিটো আপোনাৰ শৰীৰত থকা বিষাক্ত পদাৰ্থবোৰ বাহিৰ কৰি দিয়ে। ২০১২ চনত Florida University ৰ গৱেষকসকলে দেখুৱাইছে যে এই চকুপানীত মেংগানিজ নামৰ এটা ৰাসায়নিক থাকে, যিটো বিষণ্ণতাৰ সৈতে জড়িত। অৰ্থাৎ, যেতিয়া আপুনি কান্দে, আপুনি আক্ষৰিক অৰ্থত নিজৰ দুখৰ ৰসায়ন বাহিৰ কৰি দিয়ে!
এতিয়া প্ৰশ্ন হ’ল, হাঁহিৰ পিছত কিয় এইবোৰ ভাল লাগে? কাৰণ কান্দোন আৰু চিৎকাৰৰ পিছত আমাৰ মগজুৱে এণ্ডৰ্ফিন নামৰ হৰম’নত মুক্তি দিয়ে। এই হৰম’নক প্ৰাকৃতিক ব্যথানাশক বুলি কোৱা হয়। ভাবকচোন — আপুনি এবাৰ জোৰেৰে চিৎকাৰ নকৰে নে বাটত, তাৰ পিছত হঠাতে যেন সকলো ঠিক হৈ যায়! এইটোৱেই হ’ল কেথাৰ্টিক ফল। মই এজন বন্ধুৰ কথা কওঁ — তাই এখন কঠিন বিচ্ছেদৰ মাজেৰে গৈছিল। তাই পাহাৰলৈ গৈ ২০ মিনিটমান জোৰেৰে চিঞৰিছিল। তাই কৈছিল, “মই জানো পাগলী যেন লাগিছিল, কিন্তু তাৰ পিছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৩ মাহত মই শান্তিৰে টোপনি গৈছিলোঁ।” এইটোৱে প্ৰমাণ কৰে যে এইবোৰ কেৱল কল্পনা নহয়, কান্দোনৰ শৰীৰতত্বয়ে সঁচাকৈয়ে কাম কৰে।
কিন্তু ৰ’ওক — আমেৰিকান চাইক’লজিকেল এছ’চিয়েশ্যনৰ এটা সমীক্ষা অনুযায়ী, ৬২% মানুহে কান্দোন বা চিঁচৰিছে বুলি ক’লেও, আন ৩০% মানুহে এইবোৰৰ পিছত অধিক খং অনুভৱ কৰে। কিয়? কাৰণ যেতিয়া আপুনি চিৎকাৰ বা কান্দোন — এইবোৰে আপোনাৰ ভিতৰৰ শক্তি নিষ্কাশন নকৰে, যদি আপুনি ইয়াক সঠিকভাৱে নকৰে। যেন নিজেই নিজক বুজি নোপোৱা যেন! উদাহৰণস্বৰূপে, যেতিয়া আপুনি বেয়া কিবা শুনে আৰু হঠাৎ চিঞৰ মাৰে — কিন্তু তাৰ পিছতো ভিতৰত সেই বিষটো থাকি যায়। কাৰণ আপুনি আপোনাৰ অনুভৱটোক লিখি বা বিশ্লেষণ কৰি নাই। গতিকে, হাঁহিৰ মনোবিজ্ঞান বুজিবলৈ হ’লে, আমি কেৱল ফলাফললৈ নাচাই, পদ্ধতিটোলৈও চাব লাগিব।