ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તમારું ભોજન કઈ વસ્તુથી શરૂ કરો છો? મોટાભાગના લોકો ભાત, રોટલી કે પરાઠા સાથે ભોજન શરૂ કરે છે. પણ આ એક નાની ભૂલ તમારા બ્લડ સુગર સ્પાઇક રોકો ના પ્રયાસને નિષ્ફળ બનાવી શકે છે. હા, તમે સાચું વાંચ્યું! આપણા ખાવાના ક્રમ સાથે જ સુગર લેવલની રમત રમાય છે.
થોડા દિવસ પહેલા એક મિત્ર મને મળ્યો, જે ડાયાબિટીસથી પરેશાન હતો. તેણે કહ્યું, “હું દવા લઉં છું, કસરત કરું છું, પણ સુગર કંટ્રોલ થતી જ નથી.” મેં પૂછ્યું, “તમે ભોજન કેવી રીતે શરૂ કરો છો?” તે ચૂપ થઈ ગયો. મોટાભાગના લોકો ભોજનની શરૂઆત આ વસ્તુથી કરે છે — ઊલટું કરો અને બ્લડ સુગર નિયંત્રણ માં તફાવત જુઓ. આ એક સાવ સરળ ફેરફાર છે, જે આપણે આજે વિગતવાર સમજીશું.
ચાલો આપણે સૌથી પહેલા એ જાણીએ કે ભોજનનો ક્રમ કેમ આટલો મહત્વપૂર્ણ છે. જ્યારે આપણે ખાલી પેટે કાર્બોહાઈડ્રેટ (રોટલી, ભાત) ખાઈએ છીએ, ત્યારે શરીરમાં સુગર ઝડપથી વધે છે. આને કારણે ઇન્સ્યુલિનનો ધસારો થાય છે. પરંતુ જો તમે ભોજન શરૂ કરવાની રીત બદલો, એટલે કે પહેલા શાકભાજી કે સલાડ ખાઓ, તો સુગરનો ઉછાળો અટકી જાય છે. આ એક વૈજ્ઞાનિક હકીકત છે, જે ઘણા અભ્યાસોમાં સાબિત થઈ છે.
એક અભ્યાસ મુજબ, જે લોકો ભોજનની શરૂઆત શાકભાજીથી કરે છે, તેમની સુગર લેવલ 30-40% ઓછી વધે છે. એટલે જ તમારે તમારી પ્લેટમાં શું છે એના કરતાં વધુ ધ્યાન એ વાત પર આપવું જોઈએ કે તમે કઈ વસ્તુ પહેલા ખાઓ છો. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે ગુજરાતી થાળીમાં વધારે શાક અને સલાડ પહેલા ખાશો, તો રોટલી ખાવા સમયે પેટ થોડું ભરેલું લાગશે. આથી તમે આપોઆપ ઓછું ખાશો.
હવે પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે બરાબર કયા ક્રમમાં ખાવું જોઈએ? ચાલો હું તમને એક સરળ ફોર્મ્યુલા આપું. પહેલા ફાઈબર (શાક, સલાડ), પછી પ્રોટીન (દાળ, પનીર, દહીં), છેલ્લે કાર્બોહાઈડ્રેટ (રોટલી, ભાત). આ ખોરાક શરૂ કરવાનો ક્રમ અપનાવશો તો તમને ચમત્કાર જેવો ફરક જોવા મળશે. તેં ક્યારેય વિચાર્યું છે કે પાણીનો ગ્લાસ પણ સુગર પર અસર કરે છે? ભોજન પહેલા પાણી પીવું એ પણ એક સારી આદત છે, પણ ભોજન સાથે પાણી ઓછું પીવું.
આટલું યાદ રાખો: ખાલી પેટે ભોજન ક્યારેય જલદીથી શરૂ ન કરો. પહેલા શાકભાજીને તમારા મોંમાં મૂકો. શું તમે જાણો છો કે બ્લડ સુગર સ્પાઇક રોકો એટલે શું? તેનો અર્થ એ થાય છે કે સુગર લેવલ અચાનક વધવું ન જોઈએ. અચાનક વધેલી સુગર આખા દિવસમાં થાક, ચીડિયાપણું અને ભૂખ વધારે છે. તમે તો જોયું જ હશે, કે ભોજન પ