અરે ભાઈ, તમારા ખોરાકમાં પ્રોટીન લેવાની ફિકર કરતા હો? પણ જો તમારા ખૂનમાં યુરિક એસિડ વધારે હોય, તો દરેક બાજુથી ડર લાગે છે ને? ગઠિયાનો દુઃખાવો, સોજો… બસ, એક ડર કે શું ખાઈએ! ચિંતા ના કરો, કારણ કે આજે આપણે શોધીશું એવા પ્યુરિન મુક્ત પ્રોટીન સ્રોતોને જે તમારા માટે સુરક્ષિત છે. હા, તમે સાચું સાંભળ્યું – પ્યુરિન મુક્ત આહાર અને પ્રોટીન એકસાથે શક્ય છે! ચાલો, આપણે એકસાથે જાણીએ કે કયા ખોરાકમાં પ્યુરિન ખૂબ જ ઓછું હોય છે અને તેમાંથી કેવી રીતે પૂરતું પ્રોટીન મેળવવું.
મેં ઘણા ક્લાયન્ટ્સ જોયા છે જેમને લાગતું હતું કે ગઠિયા વાળા માટે પ્રોટીન લેવું એ સપનું જ છે. પણ સાચાઈ એ છે કે યોગ્ય સ્રોત પસંદ કરો, તો પ્રોટીન અને લો પ્યુરિન ડાયટ બંને ચાલુ રહી શકે. પ્રોટીન મસલ્સ માટે જ જરૂરી નથી, તે તમારી પ્રતિરક્ષા પણ મજબૂત કરે છે. તો ચાલો, આજના મુખ્ય મુદ્દા પર આવીએ: પ્યુરિન મુક્ત પ્રોટીન સ્રોતો અને તેમની યાદી.
પ્યુરિન એક પ્રકારનો પદાર્થ છે જે શરીરમાં જઈને યુરિક એસિડમાં ફેરવાય છે. જ્યારે આ એસિડ વધારે બને, ત્યારે ગઠિયાની સમસ્યા થાય છે. એટલે જ, યુરિક એસિડ ડાયટમાં પ્યુરિન ઓછું હોય તેવા ખોરાક પસંદ કરવા જરૂરી છે. ઘણા લોકો ધારે છે કે બધી દાળ અને પ્યુરિન ઊંચા સ્તરે જોડાયેલા છે, પણ એમ નથી! કેટલીક દાળ અને અન્ય વિકલ્પો એટલા સેફ છે કે તમે નિશ્ચિંત થઈ શકો છો.
પ્યુરિન લેવલ ખૂબ જ ઓછા: ટોચના પ્રોટીન સ્રોતો
અહીં કેટલાક એવા ખોરાક છે જેમાં પ્યુરિનનું પ્રમાણ 50 mg/100gથી પણ ઓછું હોય છે. એટલે કે, એ બિલકુલ પ્યુરિન મુક્ત પ્રોટીન નજીકના છે. એક અભ્યાસ પણ દર્શાવે છે કે વનસ્પતિક પ્રોટીન સ્રોતો ઘણીવાર પ્યુરિનમાં નીચા હોય છે અને ગઠિયા પીડિતો માટે વધુ સુરક્ષિત છે.
1. અંડાનો સફેદ ભાગ (Egg Whites)
આ તો સુપરસ્ટાર છે! અંડાનો પીળો ભાગ પ્યુરિનમાં મધ્યમ હોય છે, પણ સફેદ ભાગ ખૂબ જ સેફ. પ્રોટીન પણ શુદ્ધ અને ઝડપથી પચી જાય તેવું.
- પ્યુરિન લેવલ: લગભગ નહીંવત (1-2 mg/100g)
- પ્રોટીન: લગભગ 11 ગ્રામ પ્રતિ 100 ગ્રામ.
- કેવી રીતે ખાવું: ઉકાળીને, ઓમલેટ બનાવીને, અથવા સ્મૂદીમાં મિક્સ કરીને.
2. દહીં અને પનીર (Cottage Cheese, Paneer)
હલકા ફેટ વાળું દહીં અને ઘરમાં બનાવેલું પનીર એ શાનદાર વિકલ્પો છે. એમાં કેલ્શિયમ પણ ભરપૂર હોય છે.
- પ્યુરિન લેવલ: ખૂબ જ ઓછું (8-10 mg/100g)
- પ્રોટીન: લગભગ 11-18 ગ્રામ પ્રતિ 100 ગ્રામ.
મારો એક ક્લાયન્ટ, રાજેશભાઈ, જેને ગઠિયા હતા, તેણે રોજ સવારે દહીં સાથે ફળ ખાવું