ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ, ನೀವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ಪ್ಯಾರಾಸಿಟಮಾಲ್ ಕೊಟ್ಟು ಮಲಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತೀರಾ? ಸುಮ್ಮನೆ ಹಣೆಗೆ ನೀರಿನ ಬಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತೀರಾ? ಹಾಗಾದರೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ! ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ವರದ ಹಿಂದೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಮೆದುಳಿನ ಉರಿಯೂತ ಅಡಗಿರಬಹುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಮಾತಲ್ಲ, ವಾಸ್ತವ. ಜ್ವರವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು, “ಅಯ್ಯೋ, ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮಾತೇ?” ಹೌದು, ಇದು ನಿಜ.
ಇಂದು ನಾವು ಮಾತನಾಡೋದು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆಯೇ. **ಜ್ವರವು ಮೆದುಳಿನ ಊತವನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ?** ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರಬಹುದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ಎನ್ನುವುದು ಮೆದುಳಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಪೊರೆಯ (ಮೆನಿಂಜಸ್) ಉರಿಯೂತ. ಇದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ವೈರಸ್ಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ವರದಂತೆ ಕಾಣುವ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ತಡವಾದರೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೇ ಅಪಾಯ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ಲಸಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ, ನೀವು ಜ್ವರವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಲಘುವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿಮಗೊಂದು ಸತ್ಯ ಹೇಳಲೇ? ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 10% ರಷ್ಟು ಜನರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಬದುಕುಳಿದವರಲ್ಲಿ 20% ಜನರಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. (ಮೂಲ: WHO). ಈ ಅಂಕಿಅಂಶ ಕೇಳಿದಾಗ ನನಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ, ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯ ಮಗನಿಗೆ 3 ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಬಂದ ಜ್ವರ. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ವರ ಎಂದುಕೊಂಡು 2 ದಿನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರು. ಮೂರನೇ ದಿನ ಮಗು ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಗ್ಗಿಸಲಾಗದೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಓಡಿದರು. ವೈದ್ಯರು ತಕ್ಷಣ ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು. ಭಾಗ್ಯವಶಾತ್, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಮಗು ಬದುಕುಳಿಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಅದು ನರಕಯಾತನೆ.
“ಸರಿ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ವರಕ್ಕೂ, ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ಗೂ ಹೇಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ?” ಎಂದು ನೀವು ಕೇಳಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೇ ನಾನು ಹೇಳುವುದು, ಕೇವಲ ಜ್ವರದ ಮಟ್ಟ ನೋಡಬೇಡಿ. ಜ್ವರದ ಜೊತೆಗೆ ಬರುವ ಇತರ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಿಗಿತ (neck stiffness) ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ. ಜೊತೆಗೆ ತಲೆನೋವು, ವಾಂತಿ, ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೋಡಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ (photophobia) ಇದ್ದರೆ ಎಚ್ಚರ! ಈ ಮೂರು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಂಡರೆ, ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿ. ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಮೆದು (fontanelle) ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಮಗು ಜಡವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಊಟ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ.
ಈಗ ನೀವು ಕೇಳಬಹುದು, “ಮೆದುಳಿನ ಉರಿಯೂತ ಅಂದರೆ ಏನು, ಅದು ಹೇಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ?” ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಮೂರು ಪೊರೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಈ ಪೊರೆಗಳಿಗೆ ಊತ ಬಂದಾಗ, ಮೆದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ನರಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಬಂದರೆ ಅದು ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೈಸ್ಸೇರಿಯಾ ಮೆನಿಂಜೈಟಿಡಿಸ್ (Neisseria meningitidis) ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕೊಕಸ್ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ (Streptococcus pneumoniae) ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸೋಂಕಿಗೆ ಕಾರಣ. ಇವು ಗಂಟಲು, ಮೂಗಿನಿಂದ ರಕ್ತದ ಮೂಲಕ ಮೆದುಳಿಗೆ ತಲುಪ