നിങ്ങൾ എപ്പോഴെങ്കിലും ഒറ്റയ്ക്ക് കാറിനുള്ളിൽ ഇരുന്ന് പാട്ട് കേട്ടപ്പോൾ, ഉള്ളിലെ സമ്മർദ്ദം മുഴുവൻ ഒരു വലിയ അലർച്ചയിലൂടെ പുറത്തുകളയണം എന്ന് തോന്നിയിട്ടുണ്ടോ? അതോ വീട്ടിൽ ആരുമില്ലാത്ത സമയത്ത് തലയിണയിൽ മുഖം ചേർത്ത് ഒന്ന് `അലറിവിളി`ച്ചാലോ? Pinterest-ലും Instagram-ലും “scream therapy” എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞ് നിരവധി പോസ്റ്റുകൾ കാണാം. എന്നാൽ, ഈ `കാഥർസിസ്` എന്ന ആശയം ശരിക്കും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ? അതോ നമ്മൾ നമ്മളെത്തന്നെ കബളിപ്പിക്കുകയാണോ?
ചോദ്യം ലളിതമാണ്: `അലറിവിളിച്ചാൽ മനസ്സ് ഭാരം കുറയുമോ`? ഇതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ വിശകലനത്തിലേക്ക് കടക്കും മുൻപ്, ഒരു കാര്യം പറയാം. ഈ വിഷയം ഞാൻ ഗവേഷണം ചെയ്തപ്പോൾ എനിക്ക് തന്നെ അത്ഭുതം തോന്നി. കാരണം, ഉത്തരം അത്ര നേരായുള്ളതല്ല. ചില മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, ചിലർ എതിർക്കുന്നു. എന്നാൽ, നമ്മുടെ തലച്ചോറും ശരീരവും ഈ പ്രവൃത്തിയോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ കഥ.
പരമ്പരാഗത വിശ്വാസം അനുസരിച്ച്, കോപവും ദുഃഖവും പുറത്തുകളഞ്ഞാൽ മനസ്സ് ശാന്തമാകും. ഇതിനെയാണ് സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡ് “hydraulic model” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. സമ്മർദ്ദം എന്നത് ഒരു പ്രഷർ കുക്കറിലെ നീരാവി പോലെയാണ്. ചോർച്ച വരുത്തിയില്ലെങ്കിൽ അത് പൊട്ടിത്തെറിക്കും. എന്നാൽ, സമീപകാല ഗവേഷണങ്ങൾ ഈ സിദ്ധാന്തത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നു. `മാനസിക സമ്മർദ്ദം` തീർച്ചയായും ഒരു യഥാർത്ഥ പ്രശ്നമാണ്, പക്ഷേ അതിനുള്ള പരിഹാരം അലർച്ചയാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഞാൻ ഒരു മനഃശാസ്ത്ര സെഷനിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ, അവിടെ വച്ച് കണ്ട ഒരു കാര്യം എന്നെ ഞെട്ടിച്ചു. ഒരു സ്ത്രീ തന്റെ അമ്മയുടെ മരണ വാർത്ത കേട്ട്, ആഴ്ചകളോളം കരഞ്ഞു. കുടുംബം ആഗ്രഹിച്ചത് അവർ അത് പുറത്തുകാണിക്കണം എന്നായിരുന്നു. അങ്ങനെ ചെയ്തപ്പോൾ അവർക്ക് ഒരു നേരിയ ആശ്വാസം തോന്നിയെങ്കിലും, അതേ ദുഃഖം അവരെ വീണ്ടും വീണ്ടും അലട്ടി. കാരണം, അവരുടെ `വികാര നിയന്ത്രണം` എന്നത് അലർച്ചയിലൂടെയല്ല, സ്വയം മനസ്സിലാക്കുന്നതിലൂടെയാണ് സംഭവിച്ചത്. ഇതാണ് പ്രധാന വ്യത്യാസം – പുറത്തുകളയുന്നതും പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നതും തമ്മിൽ.
ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, “catharsis” എന്ന ഗ്രീക്ക് പദം ശരിക്കും അർത്ഥമാക്കുന്നത് ശുദ്ധീകരണം എന്നാണ്. അരിസ്റ്റോട്ടിൽ പറഞ്ഞത്, വികാരങ്ങളെ കലയിലൂടെ പുറത്തുകാണിക്കുന്നത് അവയുടെ തീവ്രത കുറയ്ക്കുമെന്നാണ്. 2023-ൽ സ്പെയിനിലെ Universidad de Valencia-യിലെ ഗവേഷകർ ഒരു പഠനം നടത്തി. അവർ 80 വോളന്റിയർമാർക്ക് സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്ന വീഡിയോകൾ കാണിച്ചു. പകുതി പേരെ അലറാൻ അനുവദിച്ചു, ബാക്കി പകുതിയെ നിശ്ശബ്ദരായിരിക്കാൻ പറഞ്ഞു. ഫലം? അലറിയവരുടെ ഹൃദയമിടിപ്പ് വേഗത്തിൽ സാധാരണ നിലയിലേക്ക് മടങ്ങിയെങ്കിലും, അവരുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ഉത്കണ്ഠാ നില രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകളിലും തുല്യമായിരുന്നു.
അതായത്, `സ്ട്രെസ് റിലീഫ്` എന്നത് അലർച്ചയുടെ ഫിസിക്കൽ റിലീസല്ല. മറിച്ച്, ശാരീരികമായ ഒരു താൽക്കാലിക ഇടവേള മാത്രമാണ്. ശരീരം ഒരു നിശ്ചിത ഭാരത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടുന്നു, പക്ഷേ മനസ്സിലെ ആശയക്കുഴപ്പം അതേപടി നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം. നിങ്ങൾ ഒരു ബലൂൺ