अरे वा, आजचा दिवस कसा चालला आहे तुमचा? 🧐 थोडासा तणावग्रस्त, की थोडं निराश वाटतंय? असं वाटत असेल, तर मी एक गमतीशीर रहस्य सांगते. तुमच्या आयुष्यातील सर्वात साधं, पण सर्वात शक्तिशाली साधन तुमच्याच हातात आहे. ते म्हणजे कृतज्ञता. होय, दररोज कृतज्ञता सरावण्यामुळे तुमचं संपूर्ण मानसिक आरोग्य बदलू शकतं. प्रत्येक दिवशी जरा पाऊल थांबवून जे काही तुमच्याकडे आहे त्याबद्दल आभारी राहणं, ही एक अशी सवय आहे जी तुम्हाला खरोखरच आनंदी जीवन जगण्यास मदत करू शकते.
मी स्वत:साठी हा सराव सुरू केला, तेव्हा लक्षात आलं की छोट्या-छोट्या गोष्टींबद्दल कृतज्ञ असणं हा एक प्रकारचा सुपरपॉवर आहे. हा फक्त ‘थँक्यू’ म्हणण्यापेक्षा खूप जास्त आहे. हा तुमच्या मेंदूची पुन्हा वायरिंग करण्याचा, जीवनाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन बदलण्याचा एक मार्ग आहे.
आता तुम्हाला वाटत असेल, “हे सगळं ठीक आहे, पण प्रत्यक्षात कसं काम करतं?” चला, मग या जादुई सवयीमागील विज्ञान आणि त्याचे निश्चित फायदे समजून घेऊ.
ताणाव कमी करण्यासाठी एक शक्तिशाली औषध
आजच्या जगात, ताण व्यवस्थापन ही एक मोठी आव्हानात्मक गोष्ट झाली आहे. पण एक अभ्यास सांगतो की, जे लोक नियमितपणे कृतज्ञता व्यक्त करतात, त्यांच्यातील कोर्टिसोल (स्ट्रेस हॉर्मोन) ची पातळी जवळजवळ २३% ने कमी असते. म्हणजेच, ताणावाची लाट येण्यापूर्वीच कृतज्ञता ही तुमची शील्ड आहे.
उदाहरणार्थ, ऑफिसमध्ये खूप प्रेशर आलं की, त्याऐवजी “अरे देवा, हे सगळं कसं होणार!” असं म्हणण्यापेक्षा, “माझ्याकडे हे प्रॉब्लेम सोडवण्याची क्षमता आहे, याबद्दल आभारी आहे.” असं म्हणायचं. हा छोटासा सकारात्मक विचार मेंदूची फोकस करण्याची क्षमता वाढवतो आणि तणावाची तीव्रता कमी करतो.
झोप आणि मानसिक स्पष्टता सुधारते
रात्री झोप लागत नाही असं वाटतं? डोक्यात विचारांचा कोलाहल चालू आहे? मग एक कृतज्ञतेची डायरी ठेवण्याचा प्रयत्न करा. बेडवर जाण्यापूर्वी फक्त ५ मिनिटं घ्या आणि त्या दिवशी झालेल्या ३ गोष्टी लिहा ज्याबद्दल तुम्हाला आभार वाटतो.
- उदाहरण १: सकाळची चहा कोणी तयार केली होती याबद्दल.
- उदाहरण २: ऑफिसमधील एका सहकाऱ्याच्या मदतीबद्दल.
- उदाहरण ३: घरापर्यंत सुरक्षित पोहोचण्याबद्दल.
हे करण्याने तुमचा मेंदू negative विचारांऐवजी positive गोष्टींवर केंद्रित होतो. परिणामी, मन शांत होते आणि चांगली, गाढ झोप येण्यास मदत होते.
नातेसंबंध मजबूत होतात
कृतज्ञता सराव केल्याने फक्त तुमचंच भलं होत नाही, तर तुमच्या भोवतालच्या लोकांशीचे नातेसंबंधही मजबूत होतात. जेव्हा तुम्ही तुमच्या जोडीदाराला, कुटुंबiyala किंवा मित्राला तुमच्या आयुष्यात असल्याबद्दल धन्यवाद द्यायला विसरत नाही, तेव्हा तो संबंध अधिक खोलवर जातो.
माझ्या एका मित्राचं उदाहरण देतो. त्याने दररोज आपल्या पत्नीला एक छोटासा मेसेज पाठवायला सुरुवात केली, ज्यामध्ये तो तिच्याबद्दल आभारी आहे ती एक लहानशी गोष्ट लिही. काही आठवड्यातच, त्यांच्यातील भांडणं कमी झाली आणि एकमेकांवरील प्रेम आणि आदर वाढला. ही खरी जादू आहे!