हेलो, फ्रेंड्स! एक प्रश्न आहे. कधी कधी वाटतं का, की आपण काहीतरी चुकतोय? आपण प्रोटीनयुक्त आहार घेण्याचा प्रयत्न करतो, पण त्याच वेळी युरिक ऍसिड नियंत्रण कसं ठेवायचं याची चिंता पळते. खरंच, हा एक मोठा डिलेमा आहे. म्हणूनच आज बोलणार आहोत, “प्रोटीन घ्या पण युरिक ऍसिड टाळा” या कल्पनेवर. म्हणजेच, दररोजचा प्रोटीन पुरवठा पूर्ण करताना युरिक ऍसिड कमी करणे शक्य आहे का? होय, पूर्णपणे! फक्त काही स्मार्ट स्टेप्स फॉलो करायची आहेत.
मी एका क्लायंटला भेटलो होतो, त्यांना जॉइंट्समध्ये दुखापत होत असे. कारण? हाय युरिक ऍसिड. पण त्यांना जिममध्ये जायचं होतं, मसल्स बिल्ड करायच्या होत्या. त्यांची परिस्थिती खरोखर टफ होती. त्यांना असं वाटत होतं की प्रोटीन आणि युरिक ऍसिड हे एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत. पण मी त्यांना सांगितलं, अजिबात नाही! योग्य माहिती आणि प्लॅनिंगने तुम्ही दोन्ही हातात लाडू पकडू शकता. आज तोच मॅजिक शेअर करतोय.
सगळ्यात आधी, थोडं बेसिक समजून घेऊ. युरिक ऍसिड हे आपल्या शरीरात प्युरिन नावाच्या पदार्थाच्या ब्रेकडाउनमुळे तयार होतं. काही प्रोटीन-युक्त पदार्थांमध्ये प्युरिनचे प्रमाण जास्त असतं. जेव्हा ते प्रमाण शरीरात जास्त होतं, तेव्हा ते क्रिस्टल्सच्या रूपात जोड्यांमध्ये साठवले जातात आणि वेदना होतात. म्हणूनच कमी प्युरिन आहार ची गरज असते. पण याचा अर्थ प्रोटीन टाळायचे, असं नक्कीच नाही.
स्मार्ट प्रोटीन सोर्सेस काय आहेत?
इथेच आपली गेम बदलते. आपण प्रोटीन सोर्स निवडताना त्यातील प्युरिन कंटेंटवर लक्ष ठेवायचं. काही सोर्सेस नैसर्गिकरित्या कमी प्युरिन असतात. उदाहरणार्थ, अंड्याचे पांढरे भाग, दही, पनीर, बदाम, मूग हे छान पर्याय आहेत. एक अभ्यास दाखवतो की, डेअरी प्रोटीनचा सेवन करणाऱ्या लोकांमध्ये गाऊटचा धोका कमी असू शकतो (Arthritis Foundation). म्हणजे, आपल्याला प्रोटीनची गरज भागवायची आहे, पण युरिक ऍसिडची लेव्हलही कंट्रोलमध्ये ठेवायची आहे.
मी स्वतः अनेक वर्षे वेजिटेरियन प्रोटीन सोर्सेसवर अवलंबून आहे. मला कधीही प्रॉब्लम झाली नाही. कारण मी हे सोर्सेस निवडताना त्यांची प्युरिन व्हॅल्यू बघितली. तुम्हीही हे ट्राय करू शकता. लक्षात ठेवा, प्रोटीन म्हणजे फक्त चिकन आणि मटण नाही. वनस्पतींकडून मिळणारे प्रोटीनही तितकेच शक्तिशाली आहेत.
कोणते प्रोटीन सोर्स टाळायला हवेत?
आता थोडी सावधगिरीची गोष्ट. काही प्रोटीन सोर्सेस खरोखरच प्युरिनमध्ये हाय असतात. त्यांच्यापासून दूर राहणं हेच शहाणपण आहे. उदाहरणार्थ:
- रेड मीट: मटण, बीफ, कलेजी.
- काही सीफूड: सार्डिन्स, ऍंकोवीज, मस्सेल्स, स्कॅलॉप्स.
- ऑर्गन मीट: यकृत, मूत्रपिंड इत्यादी.
वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन प्रमाणे, या पदार्थांचा अतिरेक केल्यास गाऊटचा धोका वाढतो (WHO). त्यामुळे, हे ‘कधीतरी’ च्या कॅटेगरीत ठेवा. दररोजच्या डायटमध्ये नका.
दररोजचा प्रोटीन पुरवठा सुरक्षितपणे कसा कराल?
हो, हेच तर मुख्य प्रश्न आहे ना? चला, काही सोपे टिप्स पाहू या जे मी पर्सनली फॉलो