ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି, ଏକ ସାଧାରଣ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ପ୍ରକୃତରେ ଜୀବନ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ? ଆମେ ପ୍ରାୟତଃ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାକୁ ହାଲୁକାରେ ନେଇଥାଉ, କିନ୍ତୁ ଏହା କେବେ କେବେ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ରୋଗର ଇଙ୍ଗିତ ଦେଇପାରେ। ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ମାତ୍ର ସାଧାରଣ ନୁହେଁ, ଏହା ଜୀବନ ନେଇପାରେ — ଜାଣନ୍ତୁ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସର ଲୁକ୍କାୟିତ ସଙ୍କେତ ଓ ଟିକାର ସୁରକ୍ଷା।
ମୋର ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ, ରାକେଶ। ସେ ଦିନେ ଅଫିସରୁ ଫେରି କହିଲା, “ଭାରି ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହେଉଛି।” ଆମେ ସମସ୍ତେ ତାକୁ ପାଣି ପିଇବାକୁ ଓ ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ କହିଲୁ। କିନ୍ତୁ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ସେ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେଲା। ଡାକ୍ତର କହିଲେ, “ଏହା ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲା।” ସେହି ଦିନଠାରୁ ମୁଁ ଶିଖିଛି, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା କେବେ ବି ଅଣଦେଖା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗତ ବର୍ଷ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତି ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୨.୫ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ ପ୍ରତିରୋଧ ଅଭାବରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ରୋଗ ମସ୍ତିଷ୍କର ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ପରଦାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ। ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର କଥା, ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣ ସାଧାରଣ ଜ୍ୱର କିମ୍ବା ଥକାପଣ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ। ତେଣୁ ଏହାର ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନିବା ଜରୁରୀ।
ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ କ’ଣ? ଏହା କେତେ ବିପଜ୍ଜନକ?
ସରଳ ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ ହେଉଛି ମସ୍ତିଷ୍କ ଏବଂ ସ୍ପାଇନାଲ କର୍ଡକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ମେମ୍ବ୍ରେନ୍ (ମେନିଞ୍ଜେସ୍) ର ପ୍ରଦାହ। ଏହା ଭୂତାଣୁ, ଜୀବାଣୁ କିମ୍ବା ଫଙ୍ଗସ୍ ଦ୍ୱାରା ହୋଇପାରେ। ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଲ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର, କାରଣ ଏହା କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ମସ୍ତିଷ୍କ କ୍ଷତି, ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ, କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇପାରେ।
ମୁଁ ଜାଣେ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଭୟଙ୍କର ଲାଗୁଛି। କିନ୍ତୁ ସତ କଥା ହେଉଛି, ୮୦% ରୋଗୀ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଲେ ଭଲ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ତେଣୁ ଡରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ବରଂ ସଚେତନ ହେବା ଦରକାର। ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି, ୮୦% ରୋଗୀ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଲେ ଭଲ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ତେଣୁ ଡରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ବରଂ ସଚେତନ ହେବା ଦରକାର।
ଲୁକ୍କାୟିତ ସଙ୍କେତ: ଯାହା ଆପଣ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍
ଏଠାରେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ମେନିଞ