ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ગોળી લેનારી સ્ત્રીને દર મહિને જે રક્તસ્ત્રાવ થાય છે, તે ખરેખર પીરિયડ છે? મોટાભાગની સ્ત્રીઓ માને છે કે તે સામાન્ય માસિક ચક્ર છે, પણ સત્ય કંઈક બીજું જ છે. આ ગોળી પર પીરિયડ ખરેખર એક હોર્મોનલ ભ્રમ છે, જે તમારા શરીરને છેતરે છે. હું તમને કહું છું કે તમારો પીરિયડ નથી આવતો — તે માત્ર દવાની આડઅસર છે, અસલી માસિક ચક્ર નહીં. ચાલો, આ જટિલ વિષયને સરળ ભાષામાં સમજીએ.

જ્યારે તમે જન્મ નિયંત્રણ ગોળી લો છો, ત્યારે તમારું શરીર કુદરતી હોર્મોન્સ બનાવતું બંધ થઈ જાય છે. ગોળીમાં રહેલા કૃત્રિમ હોર્મોન્સ તમારા અંડાશયને સુષુપ્ત અવસ્થામાં મૂકી દે છે. આથી ઇંડું બહાર આવતું નથી, ગર્ભાશયની દીવાલ જાડી થતી નથી, અને એન્ડોમેટ્રાયલ લેયર વિકસતું નથી. તો પછી લોહી ક્યાંથી આવે છે? તે માત્ર દવાના સ્ટોપિંગના સમયગાળામાં હોર્મોન લેવલ ઘટવાથી થતો ખોટો પીરિયડ છે. ડોક્ટરો તેને “વિથડ્રોઅલ બ્લીડિંગ” કહે છે, જે તમારા વિચાર કરતાં ઘણું અલગ છે.

મને યાદ છે, મારી એક મિત્ર શ્વેતા હંમેશા ગર્વથી કહેતી, “મારા પીરિયડ્સ ગોળીને કારણે સંપૂર્ણ નિયમિત છે!” પણ જ્યારે મેં તેને સમજાવ્યું કે તે ખરેખર પીરિયડ નથી, ત્યારે તે આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ. આ ગોળી પર રક્તસ્ત્રાવ એક કૃત્રિમ પ્રક્રિયા છે, જે માસિક ચક્ર જેવી દેખાય છે પણ હોતી નથી. શું તમે જાણો છો કે ગોળીમાં રહેલા હોર્મોન્સ તમારા શરીરની કુદરતી લયને જાણીજોઈને અટકાવે છે? જે રક્તસ્ત્રાવ થાય છે તે શરીરની કુદરતી સફાઈ નથી, પણ દવાની કૃત્રિમ અસર છે.

જન્મ નિયંત્રણ ગોળી અને હોર્મોનલ ભ્રમનું ઉદાહરણ

ચાલો, તેમાં રહેલું વિજ્ઞાન સમજીએ. જ્યારે તમે સક્રિય ગોળીઓ (એક્ટિવ પિલ્સ) લો છો, ત્યારે તમે સતત સિન્થેટિક ઇસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટિન શરીરમાં નાખો છો. આ હોર્મોન્સ તમારા મગજને સંકેત આપે છે કે “ગર્ભવતી સ્થિતિ” છે, તેથી ઓવ્યુલેશન બંધ થાય છે. પ્લેસિબો ગોળીઓ (ખાલી ગોળીઓ) શરૂ કરતાની સાથે જ હોર્મોન લેવલ ડ્રોપ થાય છે, અને તે અચાનક ઘટાડાને કારણે ગર્ભાશયની લાઇનિંગ હળવું રક્તસ્ત્રાવ કરે છે. એક આંકડા મુજબ, *75% સ્ત્રીઓને ખ્યાલ પણ નથી હોતો કે તેમનો “પીરિયડ” ખરેખર દવાની સાઇડ-ઇફેક્ટ છે.* આ માહિતી જાણ્યા પછી શું તમને આશ્ચર્ય થતું નથી?

મોટાભાગના ડોક્ટરો દલીલ કરે છે કે ગોળી પર રક્તસ્ત્રાવ સલામત અને સામાન્ય છે, પણ તેનો અર્થ એ નથી કે તે વાસ્તવિક પીરિયડ છે. ખરેખર, તમે જે લોહી જુઓ છો તે ગર્ભાશયની દીવાલના કોષો અને લાળનું મિશ્રણ છે, જે દવા બંધ કરવાથી બહાર નીકળે છે. એક અભ્યાસ મુજબ, *આરએચએસ (RHS) ના સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે ગોળી લેનારી 80% સ્ત્રીઓમાં આયર્નની ઉણપનો ખતરો ઓછો હોય છે, કારણ કે તેઓ વાસ્તવિક પીરિયડ ગુમાવતી નથી.* પણ લોકો આને “પીરિયડ