ನಿಮಗೆ ಎಂದಾದರೂ ಏನನ್ನೋ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ಕೂಗಿಬಿಡಬೇಕು ಅನಿಸಿದೆಯಾ? ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ ಮೇಲೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡ/ಹೆಂಡತಿ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ಸುಮ್ಮನೆ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ನೋಡಿ – ಒಳಗೆಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಿಚ್ಚು ಉರಿದು, ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಏನೋ ತುಂಬಿಕೊಂಡಂತಾಗಿ, ಒಂದೇ ಸೆಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಗಿಬಿಡಬೇಕು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಮಾಜ ಹೇಳುತ್ತದೆ – “ಕೂಗಬೇಡ, ಸಭ್ಯರಾಗಿರು”. ಆದರೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಆ ಕಿರುಚಾಟದ ವಿಜ್ಞಾನ ನಿಮ್ಮ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಒತ್ತಡ ಪರಿಹಾರದ ಒಂದು ವಿಧಾನವಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಸ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಶಕ್ತಿ ಅದರಲ್ಲಿದೆ.
ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ನಾನೂ ಸಹ ಕೂಗುವುದು ದುರ್ಬಲರ ಲಕ್ಷಣ ಅಂತ ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೊಬ್ಬಳು, “ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ನೋಡಿ” ಎಂದು ಹಠ ಹಿಡಿದಾಗ, ಹೋದ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಾನು ಹೃದಯದ ಆಳದಿಂದ ಕೂಗಿಬಿಟ್ಟೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯ! ನನ್ನ ಭುಜದ ಮೇಲಿದ್ದ ಟನ್ ಲೋಡ್ ಇಳಿದಂತೆ ಅನಿಸಿತು. ನಿಮಗೆ ತಮಾಷೆ ಅನಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದು ನಿಜವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ. ಕೂಗಿನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇಹಕ್ಕೂ ಸಹ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, “ಕಿರುಚಿ ಹಗುರಾಗಿ, ನಂತರ ನಗು” ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನದ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಬಿಚ್ಚಿಡೋಣ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು “ಕ್ಯಾಥರ್ಸಿಸ್” (Catharsis) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ – ಇದು ಸಂತೋಷದ ರಹಸ್ಯವಾಗಿಯೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನು ನೀವು “ನನಗೆ ಕೂಗಲು ಬರಲ್ಲ” ಅಂತ ಅಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಬನ್ನಿ, ಮೊದಲು ನಾವು ಈ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡೋಣ. ಕೂಗು ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಶಬ್ದವಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ನರಮಂಡಲ (Nervous System) ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಷೆ. ನಾವು ಏಕೆ ಕೂಗುತ್ತೇವೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ – ಇದರಿಂದ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಮಗೆ ಹಗುರ ಅನಿಸುತ್ತದಾ? ಎಂಬುದನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ನನ್ನ ಒಬ್ಬ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಇದ್ದಳು. ತುಂಬಾ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಾಣುವ, ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗಿ. ಆಕೆಗೆ ತನ್ನ ಅತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಕೋಪವಿತ್ತು. ಆದರೆ “ಸೊಸೆ ಸಾಧು ಆಗಿರಬೇಕು” ಅನ್ನೋ ನಿಯಮದಿಂದಾಗಿ ಆಕೆ ಅದನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ – ಮೈಗ್ರೇನ್, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿಡುಕು. ಆಕೆಗೆ ನಾನು ಒಂದು ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟೆ: “ಮಲಗುವ ಮೊದಲು, ದಿಂಬಿನೊಳಗೆ ಮುಖ ಹುದುಗಿಸಿ ಒಮ್ಮೆ ಪೂರ್ತಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಗು.” ಆಕೆಗೆ ಅದು ಹುಚ್ಚುತನದ ಸಲಹೆ ಅನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಆಕೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದಳು – “ಸರ್, ನನಗೆ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ನಿದ್ರೆ ಬಂತು!” ಇದೇನು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಅಲ್ಲ, ಇದು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಂ. ನಾವು ಕೂಗಿದಾಗ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು “ಪೋರಾಟ ಅಥವಾ ಪಲಾಯನ” (Fight or Flight) ಮೋಡ್ ನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, “ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣ” (Rest and Digest) ಮೋಡ್ ಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ಯಾಥರ್ಸಿಸ್ ಪವಾಡ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕೂಗುಗಳೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯ ಮೇಲೆ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಕೂಗುವುದು, ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನುಂಗಿಹಾಕಿದ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಕೂ