ଜାଣନ୍ତି କି ଆପଣଙ୍କ ରାତିର ଚା’ ପିଇବା ଅଭ୍ୟାସ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆପଣଙ୍କ ଦାନ୍ତ କ୍ଷତି କରୁଛି? ହଁ, ଠିକ୍ ପଢୁଛନ୍ତି। ଆମେ ଯାହାକୁ ‘ନିରୀହ’ ଅଭ୍ୟାସ ବୋଲି ଭାବୁ, ତାହା ଆମ ଦାନ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ବଡ଼ ବିପଦ ସାଜିପାରେ। ଆଜି ଆମେ ଏହି ୯ଟି ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସ ବିଷୟରେ କହିବା, ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ହେବ, ନହେଲେ ବହୁତ ଡେରି ହୋଇଯିବ। ଏହି ବିଷୟଟି ହେଲା: “୯ଟି ନିରୀହ ଅଭ୍ୟାସ ଆପଣଙ୍କ ଦାନ୍ତକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ନଷ୍ଟ କରୁଛି, ଆଜି ଭାଙ୍ଗନ୍ତୁ ନହେଲେ ବହୁତ ଡେରି”।
ମୁଁ ନିଜେ ଜଣେ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ଯାହାଙ୍କର ଦାନ୍ତ କେବଳ ୩୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଖରାପ ହୋଇଗଲା। କାରଣ ଥିଲା ତାଙ୍କର ଏକ ‘ଛୋଟ’ ଅଭ୍ୟାସ – ରାତିରେ ଦାନ୍ତ ଘଷିବା। ଆପଣ କ’ଣ ଜାଣନ୍ତି? ଦାନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହେବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହି ଛୋଟ ଛୋଟ ଅଭ୍ୟାସ ଦାୟୀ। ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ୯ଟି ଅଭ୍ୟାସ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତାରରେ ଜାଣିବା।
ଗବେଷଣା କୁହେ, ୭୨% ଲୋକ ଏପରି କିଛି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ମୁଖ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏହାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏବେ, ଆପଣ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି?

୧. ଦାନ୍ତ ଜୋର୍ରେ ଘଷିବା (Brushing Too Hard) 😬
ମୁଁ ଜାଣେ, ଆପଣ ଭାବୁଥିବେ ଯେ ଯେତେ ଜୋର୍ରେ ଘସିବେ, ଦାନ୍ତ ସେତେ ସଫା ହେବ। କିନ୍ତୁ, ଏହା ଏକ ଦାନ୍ତ ପାଇଁ ବିପଦ! ଜୋର୍ରେ ଘସିଲେ ଏନାମେଲ (ଦାନ୍ତର ଉପର ସ୍ତର) କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ।
- ସତ୍ୟ: କେବଳ ୩୦% ଲୋକ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଦାନ୍ତ ଘସନ୍ତି।
- ଟିପ୍: ନରମ ବ୍ରସ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
- ଅନୁଭୂତି: ମୋର ଜଣେ କ୍ଲାଏଣ୍ଟ ଥିଲେ, ଯିଏ କି ‘କଠୋର’ ବ୍ରସ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଏତେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହୋଇଗଲା ଯେ ସେ ଥଣ୍ଡା ଜଳ ପିଇପାରୁନଥିଲେ।
୨. ଖାଦ୍ୟ ପରେ ତୁରନ୍ତ ଦାନ୍ତ ଘସିବା
“ଖାଇସାରି ଦାନ୍ତ ଘସିବା ଭଲ” – ଏହା ଆମେ ଛୋଟବେଳୁ ଶୁଣିଆସୁଛୁ। କିନ୍ତୁ, ଏସିଡିକ୍ ଖାଦ୍ୟ (ଯେମିତି କମଳା, ଟମାଟୋ) ଖାଇବା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଘସିଲେ, ଏନାମେଲ ଉପରେ ଆଘାତ ଲାଗେ।
ଦାନ୍ତ ଯତ୍ନ ପାଇଁ ଅତି କମରେ ୩୦ ମିନିଟ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏହା ଲାଳଟିକିଆ ଭାବେ ଏସିଡ୍କୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବାକୁ ସମୟ ଦିଏ।

